Son zamanlarda zamlar, yasaklar derken alkollü içki içmek üzerine uzun uzun konuşur olduk. Tüm bunlara inat şarap içmeyi seviyorum… Üstelik geçenlerde sertifikalı bir içici oldum. Buzbağ sevgimi bilirsiniz. “Efsane gurmelerini arıyor” yarışmasında, şarap sevgisi üzerine yazdığım makale ile başarı derecem bile var.
Bilinçli içici sertifikamı Türkiye’nin ilk ve tek şarap kompleksi Kayra Wine Center‘da katıldığım seminer sorasında aldım. İki saat süren bu çalışmada, şarabın görünümünü inceleyerek, onu koklayarak, tadarak şarapla ilgili bilmediklerimi öğrendim. Seminer notlarımı tüm şarap severlerle paylaşmayı faydalina bildim. Okumaya devam ediyorsanız ve konu ilginizi çekti ise ne mutlu bana 🙂 İşte tüm şarap severlere beş adımda şarap tadımı…
Taze üzüm şırasından mayalama yöntemiyle elde edilen alkollü içkiye şarap adı verilir. Tarihte ilk şarap kalıntılarına Çatalhöyük’te rastlanmış.
Gelelim detaylara;
Şaraplar üzüm çeşitlerine göre ikiye ayrılır.
Kupaj : İki veya daha fazla üzüm türünden elde edilen şaraplara ise kupaj adı veriliyor. Örneğin Buzbağ Klasik; Öküzgözü ve Boğazkere üzümlerinden üretilen bir kupaj şarap.
Öküzgözü üzümü; İri taneli, koyu renkli ve etli bir üzüm türü. Yoğun olarak Elazığ ve Malatya bölgelerinde yetişiyor. Eylül sonu, ekim ortalarına kadar olgunlaşan, tanen miktarı yüksek olmayan, orta gövdeli, yüksek asitli bir tür ve olgun kiraz, vişne, karadut ve pekmez aromalarına sahip.
Monosepaj : Tek üzüm türünden üretilen şaraplara monosepaj. Örneğin Buzbağ Boğazkere “Diyarbakır” içinde az miktarda öküzgözü üzümünün bulunmasına rağmen monosepaj şarap kategorisine girmekte.
Boğazkere üzümü; Fırat ve Dicle ırmakları arasındaki bölgede yaşamını sürdüren, küçük taneli, koyu renkli, kalın kabuklu bir üzüm türü. Buruk bir tadı olan bu siyah üzümün kökeni Diyarbakır ve civarı. Boğazkere’den elde edilen şaraplar yüksek miktarda tanen içeren, oldukça gövdeli. İçiminde kiraz, vişne, karadut gibi meyve aromalarıyla birlikte baharat tadını alabilirsiniz.
Şarap;
1) Rengine göre
2) Üretim yöntemine göre
3) Tatlılığına göre
4) Gövdesine göre
5) Üzüm türüne göre çeşitlendirilebilir.
Örneğin Rengine göre şarap 3’e ayrılıyor. Kırmızı, Beyaz ve son zamanlarda revaçta olan roze şeklinde. Tatlılığına göre ise; Sek, Orta tatlı ve tatlı deniyor.
Şarabı duyu organlarımızı kullanarak incelemeye degüstasyon adı verilmiş. Degüstasyon üç aşamada yapılıyor:
İlk önce görsel inceleme yapıyoruz. Kadehi beyaz bir zemin üzerinde karşıya doğru 90 derecelik bir eğim yaratacak şekilde tutup, rengini ve tortusunu inceliyoruz.
Daha sonra burnumuzu kadehe sokarak şarabın içindeki aromayı kokluyoruz. Saat yönünde bir iki defa çalkalayarak tekrar koklamayı ihmal etmeden.
Son olarak final tadarak inceliyoruz. Küçük bir yudum alarak, damağımıza doğru ıslık çalıyormuş gibi ittirerek nefesimizi burnumuzdan veriyoruz. Biraz meşakatli gibi görünüyor ama bu yöntemle şarabın içindeki aromayı oluşturan meyve ve baharatın tadını ayrıştırabiliyoruz.
Bu kadar anlatmışken yurdumuza özgü Anadolu üzümlerini ve yabancı üzümleri de aromalarına göre aktarmak isterim.
Anadolu Üzümleri;
- Öküzgözü; Genellikle meyve (ahududu, olgun kiraz, karadut), çiçeksi (mor menekşe) aromaları içerir.
- Boğazkere; Genellikle meyve (karadut, vişne, böğürtlen, kiraz), baharat (karabiber, kekik) aromaları içerir.
- Sultaniye; Genellikle meyve (elma), tropik meyve (ananas) ve bitkisel (kuşkonmaz) aromaları içerir.
- Emir; Genellikle meyve (kavun, armut, elma) ve bitkisel (iğde ağacı, çam ve okaliptus) aromaları içerir.
Yabancı Üzümler;
- Cabernet Sauvignon, Merlot, Malbec, Cabernet Franc, Kırmızı Bordeaux Şarapları; Genellikle küçük meyveli tane, bitkisel (dolmalık biber, kuşkonmaz, zeytin), nane, karabiber, tereyağı, vanilya ve soya gibi aromaları içerir.
- Pinot Noir, Kırmızı Bourgogne Şarapları; Genellikle küçük taneli meyve, çilek reçeli, vanilya, tereyağı, baharat gibi aromaları içerir.
- Zinfandel; genellikle küçük taneli meyve, karabiber, kuru üzüm, soya, tereyağı, vanilya gibi aromaları içerir.
- Chardonnay ve Beyaz Bourgogne Şarapları; Genellikle çeşitli meyve (elma, şeftali, turunçgiller, ananas), baharat (karanfil), vanilya ve tereyağı gibi aromaları içerir.
- Sauvignon Blanc; Genellikle çiçeksi, çeşitli meyve (turunçgiller, şeftali, kayısı), bitkisel (yeşil biber, kuşkonmaz), vanilya ve tereyağı gibi aromaları içerir.
- Riesling ve Beyaz Alman Şarapları; Genellikle çiçeksi, çeşitli meyve (turunçgiller, kayısı, şeftali, ananas), bal gibi aromaları içerir.
- Gewürztraminer; Genellikle çiçeksi, meyve (turunçgiller, greyfurt, şeftali), bal, baharat gibi aromaları içerir.
Kokladığım kadehlerden damağıma uygun olacağını düşündüğüm aromalar, dolmalık biber, karabiber, vanilya, soya, karadut ve böğürtlen oldu. Belki ileride şarap üreticiniz bile olabilirim 🙂 neden olmasın…
Şarap pek çoklarımız için zevkli bir hobi olabilir. Benim gibi sertifikalı bir içici olmak istiyorsanız Kayra Wine Center eğitimlerine katılabilirsiniz. Bana bu imkanı sağlayan Kayra Şaraplarına, Zarakol İletişime, ilgisini ve sıcak sohbetini esirgemeyen güzel insan Aslı Pınar TÜFEKÇİ‘ye teşekkür ederim.
