Eğitim ve iş hayatınızda mutlaka en az bir sunum yapmışsınızdır. Kimimizin en büyük korkusu olan sunum, bazılarını sahnede bir yıldız gibi parlatır.
Bu iş öyle kolay bir iş değil, sadece en iyi çalışmaya, en iyi fikre sahip olmak yetmez. Ucunda hem bilgi birikimini sergilemek hem de biraz oyunculuk var.
Meslek hayatım sunum yapmak üzerine ve en zor sunum yapılan kitle çocuklar. Dikkatleri çabuk dağılır, üstelik dikkatlerini çekmek çok zordur. Bazılarına dokunmanız, bazılarının gözünün içine bakmanız şarttır. İşitseller tablo ve süre kavramlarını görmek ister, sonuca net gitmenizi ve konular arasındaki geçişi sağlam tutmanızı beklerler, tıpkı iş hayatında olduğu gibi öyle değil mi?
Şimdiye dek çok sunum izledim, bazıları beni büyülerken bazıları uyuklattı. En çok ekrandan okunanlar beni sıktı, her zaman ekrandaki metni sunan kişiden önce tamamladım. Eminim siz de ben gibisiniz.
Oysa hepsinin amacı birdi “bilgiyi sunmak…” ama bu iş kolay değildir. İşin içine bilgi birikiminiz olduğu kadar kişiliğinizi ve oyunculuğunuzu da dahil etmeniz gerekir.
Bize öğretilenleri kolayca unuturuz, oysa kendi keşiflerimizi daima hatırlarız. Sunumları bu keşifleriniz üzerinden aktarmak, aktardığınız bilgileri dinleyen kişilerin de sunumunuzdan kendi keşiflerini yakalama imkanı bulmalarını sağlamak en güzel ve kalıcı olan yöntem bana göre.
Hepimizin nasl iletişim kuracağımızı öğrenmeye ihtiyacımız var. Günlük hayatta her zaman birileri bizi değerlendirir ve her şey bir sunumdur.
Fikirlerimiz başkalarına sunabileceğimiz birer hediyedir. Gelin bu fikirleri etkili şekilde nasıl sunabiliriz birlikte görelim 🙂
Yazımın bundan sonrasına kaynak olan “İkna ve Sunum” kitabı.
Peter Coughter’ın, iş hayatında kazandıran ikna ve sunum becerilerini, yaşanmış başarı öyküleri ile kararak anlattığı bu kitap MediaCat Yayınları’ndan.
Peter Coughter başarılı bir reklamcı ve aynı zamanda atölye çalışmaları yapmış ve konuyla ilgili dersler vermiş bir akademisyen. Kitapta satış ve ikna yöntemleri örneklerle anlatılmış ama ben etkili sunum teknikleri ile ilgili bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum.
Etkili bir sunum yapmak için öncesinde,
- Bunun bir sohbet olduğunu kabul edin. Sadece konuşmanın çoğunu siz yapıyorsunuz. Böyle düşünmek sizi rahatlatır.
- Mükemmel sunum yapanlar slaytları okumaz. Sunacaklarınızı ezberlemek doğal değildir ve sizi tökezletir. Sunum notları almak ve bol pratik yapmak başarıyı getirir.
- Gerçekten iyi sunum yapanlar hatalarını kabul eder ve hitap ettikleri grubu dürüstlükleri ile etkiler.
- Karşınızdaki insanların sizden gerçekten istedikleri ve tepki verecekleri şey sizsiniz. Bu yüzden kendiniz olun.
- Kendi sesinizi ve tarzınızı bulun ve bundan faydalanın.
- Mükemmel sunum yapanlar hikaye anlatırlar. Kimse slaytlardan okuduklarınızı izlemeyi ve dinlemeyi sevmez. Oysa hikayeleri herkes sever. Bu yüzden sunumunuzu bir hikaye haline getirin.
- Kendinizi ve konuyla ilgili hissettiklerinizi sunumlarınıza taşıyın. Bu sayede sizinle bir ilişki kurabilirler.
- Sunum yaptığınız konuya tam hakim olmak, oluşabilecek sorunların üstesinden gelebilmenin tek yoludur.
- Kimseyi etkilemeye çalışmayın, sadece konuşun – rahat ve hoş görünün.
- Sunum yaptığınızda kişisel bir anekdot anlatırsanız, karşınızdaki kişiler sizinle bir yakınlık kurar ve anlattıklarınızı kendi hayatlarında yaşadıklarıyla ilişkilendirirler.
- Mesajınız billur gibi olsun. Eğer anlattığını şeye kendiniz inanmıyorsanız, başkaları asla inanmaz.
- Hitab ettiğiniz kişileri tanıyın. Nasıl olduklarını, genel olarak ilgi alanlarını, beklentilerini bilin ve onlara ihtiyaç duyduklarını verin.
- Korkularınız asla karşısınızdaki insanlara hissettiğiniz şekilde yansımaz, korkularınızı unutun.
- Sadece prova yaparak çok şey kazanırsınız.
- Başarının kaynağı neden orada olduğunuzu bilmekten geçiyor. Nedenini bulun, akışı bunun üzerinden gerçekleştirin ve fikirlerinizi tartışın.
İşin bu noktasında Steve Jobs’ı anmadan olmaz. Sunum konusunda da bir dahi olan Jobs kuralları, bu videoda ele alınmış.
Amerikalıların “en büyük korkularıyla” ilgili yapılan anket çalışmalarının hepsinde “topluluk önünde konuşmak” ilk sıraya çıkmış. Ölümden bile fazla korkutucu…
Sunum bir tartışma, bir demeç değildir. Konuşmanın çoğunu sizin yaptığınız bir sohbettir. Bu işin püf noktası basitçe sunum yaptığınız kişilerle konuştuğunuzda, onlarla fikirlerinizi paylaştığınızı fark etmenizdir.
Etkili bir sunum için;
- Sunum yaptığınız insanlar sözlü olarak ifade edeceklerinizin en fazla %10 unu hatırlar. Hatırlayabilecekleri o kelimelerin muhteşem olmasına dikkat edin.
- Kullanabileceğiniz en etkili araçlardan biri videodur.
- Duygusal bir mesaj verin.
- Komik biriyseniz, esprili olun.
- Konunuza mutlaka hakim olun.
- Farklı şeyler yapın, deneyin ve deneylerinize katılmaya davet edin.
- Ezberlemeyin, not alın ve doğaçlama yapın.
- Görsel ifadeler rahatlatıcıdır, üzerinde konuşabileceğiniz görseller sunun.
- Sözlerinizi bir kerede ve güçlü şekilde söyleyin.
- Sorulara hızlı cevap vermeyin, önce düşünüp cevabınızı tartın. Bu kendinize olan güveninizi daha sağlam iletir.
- Olduğunuz gibi görünmek insanlarla aranızdaki bağlantıyı pekiştirir.
- Bir grafiğin üstünde konuşmak etkilidir. Ancak yazılı kelimelerin aynısını söylemek anlama becerisini azaltır.
- Fikir gösterme ve açıklama biçiminizde basit olun.
- Slaytlarınızı basit ve net hazırlayın, ekranlarınızın fazla dolu görünmemesine dikkat edin.
- Konuşacaklarınızı ekrana yansıtmayın, sadece başlıklar halinde sunun. Odak noktasından uzaklaşarak, dinleyicilerin ekrandan okumasına izin vermeyin.
- Başlangıç olarak siyah ekran kullanmak etkilidir. Sizi odak noktası yapar.
- Geçişleri bir mantık çerçevesinde ve konuları birbirine bağlayarak sunun.
- İlk slaytınız çarpıcı olsun. Temiz ve güçlü bir başlangıcı öne çıkarın.
- Bütün iyi sunumların bir teması vardır. Sunduğunuz tüm fikir ve düşünceler bu temaya bağlı kalmalıdır.
- Sunum yaparken kullandığınız kelimeler aklınıza ilk defa gelmiş gibi heyecanlı görünün.
- Her düşünce ve önemli cümleden sonra bir kaç saniye boyunca konuşmayı kesin. Sessizlik kendinizden emin ve kontrollü olmanızı sağlar.
- Sunum boyunca aynı ses tonunu kullanmayın, sesinizi yükseltip – alçaltın.
- Gülümsemeyi unutmayın, her zaman işe yarar.
- Dinleyicilere soru sorun ve onların da katılımını sağlayın.
- Hareket etmek kelimelerinizi vurgular. Bir cümlenizi odanın bir tarafında tamamlayın, sonraki cümle için odanın diğer tarafına geçin.
- Kadınlar etkili sunum yapar çünkü belli bir amaç için hareket ederler. Oysa erkekler sunum yaparken genellikle hep hareket halinde olurlar.
- Sunum yaparken beden dilinizi kullanın ama abartmayın.
- Göz kontağı kurmak, söylediklerinizin gerçek olduğunu aktarır.
Lütfen unutmayın; “Sunum yaptığınız insanlar kararlarını mantığa uydurmak için beyinlerinin sol tarafını ‘analitik kısımlarını‘ kullanırlar ama kararları sağ tarafla, yani ‘duygu ve sezgilerini kullanarak‘ alırlar.“
Umarım yazım sunumlarınızı daha anlaşılabilir ve etkileyici kılar 🙂
İyi bir sunum hazırlayabilmek için bol bol sunumlara katılmayı ihmal etmeyin. Fikirler değerlidir, onları etkili kılan da sunum biçimleridir. Aşağıda Steve Jobs’ın önemli bir sunumu var, izlemiş olanlar ben gibi tekrar izlesin, izlememiş olanlar ise yazdıklarımın tümünü bu videoda yaşayarak öğrensin ☺
