QR kod dolandırıcılığı nedir, nasıl fark edilir? Sahte QR kod örneklerini, en sık kullanılan yöntemleri ve korunma yollarını yazımda bulabilirsiniz.
QR kodlar neden dolandırıcıların radarına girdi?
QR kodlar, temassız işlem alışkanlığının hızla yayılmasıyla günlük hayatın parçası haline geldi. Menü okumaktan ödeme almaya, fatura sorgulamadan kampanya katılımına kadar pek çok alanda kullanılıyor. Kullanım kolaylığı, dolandırıcılar açısından da cazip bir zemin oluşturuyor.
QR kodların temel riski, kullanıcının yönlendirildiği adresi işlem öncesinde görmemesi. Bu görünmezlik, sahte yönlendirmelerin fark edilmesini zorlaştırıyor.
QR kod dolandırıcılığı nedir?
QR kod dolandırıcılığı, kullanıcıyı sahte bir internet sitesine, ödeme ekranına veya zararlı bağlantıya yönlendiren kodlar üzerinden gerçekleştirilen bir yöntem olarak öne çıkıyor. Kodun fiziksel olarak basılı olması veya resmî bir ortamda yer alması, kullanıcıda güven duygusu yaratabiliyor.
En kritik nokta, QR kodun kendisinin masum görünmesi. Asıl risk, kodun arka planda yönlendirdiği dijital adreste ortaya çıkıyor.
En sık karşılaşılan QR kod dolandırıcılığı yöntemleri
Sahte ödeme QR kodları
Restoran, otopark veya masa üzerlerine yerleştirilen sahte QR kodlar, kullanıcıyı gerçek ödeme sayfasına benzeyen bir arayüze yönlendirebiliyor. Kullanıcı kart bilgilerini girdiğinde veriler doğrudan dolandırıcının eline geçiyor.
Üzerine yapıştırılmış QR kodlar
Orijinal QR kodun üzerine dikkat çekmeyecek şekilde yapıştırılan yeni bir kod, en yaygın yöntemlerden biri. Kullanıcı, fiziksel ortamda bulunduğu için kodu sorgulamadan okutabiliyor.
Kampanya ve ödül vaat eden QR kodlar
“Ücretsiz kahve”, “indirim kazandınız” veya “ödülünüzü alın” gibi vaatlerle sunulan QR kodlar, kullanıcıyı sahte formlara yönlendiriyor. Bu formlar genellikle kişisel bilgi toplamayı hedefliyor.
Sahte kamu ve banka yönlendirmeleri
Resmî kurum logosu kullanılan QR kodlar, özellikle fatura, ceza veya ödeme bildirimi gibi konularda kullanıcıyı hızlı aksiyon almaya yönlendiriyor.
QR kodun sahte olduğu nasıl anlaşılır?
Yönlendirilen adres mutlaka kontrol edilmeli
QR kod okutulduğunda açılan bağlantının alan adı dikkatle incelenmeli. Harf hataları, ekstra uzantılar veya alışılmadık alan adları risk işareti taşıyor.
HTTPS ve güvenlik sertifikası tek başına yeterli sayılmaz
Birçok sahte site, HTTPS sertifikası kullanabiliyor. Bu nedenle yalnızca kilit simgesine güvenmek yeterli olmuyor.
QR kodun bulunduğu fiziksel ortam sorgulanmalı
Masa, duvar veya ödeme alanındaki QR kodun sonradan yapıştırılmış olup olmadığı gözle kontrol edilmeli. Yamuk, kabarık veya farklı dokuya sahip etiketler dikkat çekici bir sinyal oluşturuyor.
Aşırı hızlı işlem talebi risk işareti taşır
QR kod okutulduktan sonra acil ödeme, kimlik bilgisi girişi veya kart bilgisi talep edilmesi, kullanıcıyı baskı altına almayı amaçlayan bir yöntem olarak öne çıkıyor.
QR kod okutulduktan sonra hangi bilgiler asla girilmemeli?
- Kart numarası ve güvenlik kodu
- Banka şifresi
- Tek kullanımlık doğrulama kodları
- Kimlik numarası
Bu tür bilgiler, QR kod aracılığıyla talep edildiğinde işlem derhal durdurulmalı.
QR kod dolandırıcılığından korunmak için neler yapılmalı?
- QR kodlar yalnızca güvenilen kaynaklardan okutulmalı
- Ödeme işlemleri, uygulamanın kendi içinden başlatılmalı
- Telefonun varsayılan kamera uygulaması yerine güvenli QR okuyucular tercih edilmeli
- Şüpheli yönlendirmelerde sayfa hemen kapatılmalı
Özellikle kalabalık ve hızlı tüketim alanlarında, işlem öncesi birkaç saniyelik kontrol ciddi riskleri önleyebiliyor.
2026 itibarıyla öne çıkan risk alanları
QR kod dolandırıcılığı, özellikle şu alanlarda yoğunlaşıyor:
- Restoran ve kafe ödemeleri
- Otopark ve ulaşım noktaları
- Kamuya açık afiş ve panolar
- Kampanya ve etkinlik alanları
Bu alanlarda kullanıcı farkındalığı arttıkça, dolandırıcılık girişimleri daha sofistike yöntemlere evriliyor.
QR kodlar hız ve konfor sunuyor. Ancak sorgulanmadan yapılan her işlem, dolandırıcılık riskini büyütüyor. Dijital dünyada hız kadar farkındalık da korunma aracı haline geliyor.
