Nesnelerin İnterneti (Internet of Things) kavramı ile artık her birimiz daha iç içe yaşıyoruz. Edge Computing Teknolojisi Nasıl Bir Devrim Yaratıyor?
Bazı kişiler, özellikle internet kavramlarını araştırmayan ya da ilgilenmemeyi tercih edenler bile toplumdaki yaygınlık ile giyilebilir teknolojilerden akıllı ev aletlerine uzanan bir yelpazede zaten Nesnelerin Interneti kavramının içinde yaşıyor ve bunu git gide var sayılan olarak görmeye başlıyor.
Edge teknolojisi tam olarak nedir?
Nesnelerin İnternetinin yaygınlaşması ile yeni bir teknolojik alan da ortaya çıkıyor. Bu da Nesnelerin İnterneti için Yapay zekanın kullanılması diyebiliriz yani tanımına bakarsak Artificial Intelligence of Things (AIoT).
Bu iki teknolojinin birleştirilmesi ile otomasyon sürecini yeniden şekillendirmek ve Endüstri 4.0 devrimini yönlendirmek hedefleniyor diyebiliriz. Çünkü artan nesnelerin interneti ile çok fazla miktarda veri toplanıyor. Ve tüm bu verileri bir ağ üzerinden gönderilmesi, saklanması, işlenmesi ardından da süreci iyileştirmek ve yönetmek için veri analizi yapılması gerekiyor. Fakat gün geçtikçe gereken işleme gücü artıyor.
Öte yandan edge bize neredeyse eş zamanlı iç görü sunmak için verileri sunuculara gönderip geri alıyor ve yapay zekanın karar verme süreçlerini hızlandırıyor. Ancak IoT cihazları neredeyse her saniye veri üretmeye devam ettiği için edge computing daha farklı yaklaşımlarla uygulama gerekiyor. Yani hangi veriler için nasıl bir eleme yöntemi uygulanacak, hangi veriler değerli görülürken hangi veriler saklanmak veya işlenmek için göz ardı edebilecek? Dahası, yapay zeka buna nasıl karar verecek?
Nasıl mı?
Örneğin; bir sistemdeki termometreden gelen her veri değil sadece sıcaklığın belli bir seviyeyi artışı kaydedilebilir, ya da bir makinedeki tüm metrikler değil sadece özet tablosu kaydedilebilir ve sunucuda kaydedilmeye gönderilebilir.
İşte verilerle bu şekilde canlı bir şekilde oynayabilmek, eleyebilmek ve verileri işlemeden önce onlara dair karar verebilmek edge computing teknolojisinin becerisi.
Edge zekası sayesinde geleneksel bir sistemde merkezi bir noktada ele alınmış olabilecek farklı veri işleme türlerini aynı anda ve farklı veri grupları için uygulanabilir. Edge teknolojisi ile yapay zeka verileri akıllıca işleyebilir, ardından veri ambarına göndermek için eleme yapabilir, daha rafine bir hale getirebilir veya şifreleyebilir ve bu da veri işleme sistemlerinin işlevselliğini ve çevikliğini artırır. Aynı zamanda depolama ve işleme için harcanan tüm teknolojik kaynaklarda tasarruf sağlayacağı gibi en büyük kazanç ise zamandan yana olacaktır.
Bu sebeple edge teknolojisindeki akıllı veri yönetimi sistemleri oldukça önemlidir. Bu sistemlerden yararlanarak, birçok şirket ve endüstriyel tesis veri toplama, işleme ve cihazlara geri gönderim için harcadıkları zamanı ve de verileri ayrıştırmak için ortaya koydukları çabayı ortadan kaldırabilir.
Dahası, işletmelerin uç noktalarda istihbarat sağlarken gecikme, bilgi işlem maliyeti ve veri aktarımı, güvenlik ve tasarım gibi zorlukları göz önünde bulundurması gerekir. Doğru bilgi işlem, yapay zeka hızlandırıcılar, depolama ve ağ birleşimi, uçtaki zekanın gelişmesini ve hatta gelişmesini sağlayabilir.
Edge teknolojisi bu kadar mükemmel mi? Peki ya riskler?
Teknoloji firmaları yapılan bir araştırmada, edge teknolojisinin saldırı yüzeyini önemli ölçüde artırması sebebi ile edge computing teknolojisinin bir fırsattan çok bir tehdit olarak görülebileceğini de ortaya koymuş oldu.
Bu şu demek oluyor; eğer bir kişi bir cihaza fiziksel erişim sağlayabiliyorsa o cihaz yeteri kadar güvenli değildir. Edge teknolojisi ile daha da “akıllı” ve güçlü bir hale gelmiş cihazların kontrolünü olası bir şekilde kaybetmek, diğer akıllı cihaz çeşitlerinin kontrolünü kaybetmekten çok daha fazla müşteri verisi ihlali, çalınması, kaybı ve silinmesine sebep olabilir.
Uzaktan yönetilen HVAC (ısıtma, havalandırma ve klima) sistemleri gibi çok sayıda akıllı internet bağlantılı cihaz kullanımını yaygınlaştıran IoT (nesnelerin interneti) ile risk büyümeye devam ediyor. Daha fazla cihaz kullanımı, bu cihazlarda şifre paylaşımı, verilerin işlenmesine izin verilmesi giderek daha fazla hassasiyet noktası da ortaya çıkarıyor.
Verileriniz ister yerel olarak bir cihazda saklanıyor olsun, isterse bulutta depolanmış olsun, her zaman bir hacker saldırısı yaşanabilir.
Şirketler Edge Computing ve Güvenliği Nasıl Birleştirebilir?
Çünkü edge teknolojisinin sıradan kullanıcıların edindiği cihazların uç nokta güvenliğinde meydana getirdiği riskler oldukça yüksek. Şirketler teknolojik cihazlar ve gerekli yazılımları kullanmayı seçtikleri tedarikçileri çok iyi seçmeliler ve işletme boyutuna uygun çözümleri tercih etmelidir.
Ayrıca varsayılan parolaları değiştirip güçlü parolaları gibi temel uç nokta güvenlik önlemlerine yönelmeliler ancak yine de diğer olasılıkları göz ardı etmemeliler. Kendileri için en iyi VPN’i keşfetmeleri ve tüm cihazlarında güvenlik önlemlerini artırmaları gerekiyor.
Bulut sistemleri yapay zeka ve makine öğrenmesinin ayrılmaz bir parçası gibi görülse de aslında, edge teknolojisi kullanılan cihazlar her zaman bulut üzerinden işlemek zorunda değildir. Özellikle endüstri tesislerinde kullanılan cihazlar iç bir ağ üzerinden çalışıp sistemi sürdürdüğü için bazen internete bağlı olmaları bile gerekmeyebilir. Bir diğer güvenlik yöntem de gerekmeyen noktalarda internet bağlantısını keserek edge cihazları kullanmak olarak değerlendirilebilir.
