Ziraat Katılım ve Halk Katılım’ın hisseleri TVF Katılım Finans Yatırımları’na devredildi. Yeni yapı kamu katılım bankacılığında neyi değiştirebilir?
Ziraat Katılım ve Halk Katılım’ın hisselerinin Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kurulan TVF Katılım Finans Yatırımları’na devredilmesi, ilk bakışta kamu içindeki bir ortaklık değişikliği gibi okunabilir. 10 Kasım’da tamamlanan işlem ise katılım bankacılığında daha merkezi bir yapı kurulmak istendiğini gösteriyor. TVF, hedefini kamu sermayeli katılım finans kuruluşlarının kapasitesini ve rekabet gücünü artırmak, sektörün finansal sistem içindeki payını büyütmek olarak açıklıyor. Şimdilik markaların, lisansların, şubelerin veya müşteri hesaplarının birleşmesine ilişkin açıklanmış bir karar yok. Buna rağmen sahiplik seviyesinde atılan bu adım, kamu katılım bankacılığının teknoloji, fonlama, ürün geliştirme ve operasyon tarafında ileride nasıl şekillenebileceğini tartışmak için önemli bir başlangıç noktası oluşturuyor.
Türkiye Varlık Fonu, 10 Kasım 2026’da Ziraat Katılım ile Halk Katılım’daki ana hisselerin yüzde 100 iştiraki olan TVF Katılım Finans Yatırımları A.Ş.’ye devrinin tamamlandığını duyurdu. Süreç, 7 Ekim’de imzalanan pay devir sözleşmeleriyle başlamıştı. Ziraat Bankası’nın Ziraat Katılım’daki yüzde 99,99 payı ile Halkbank’ın Halk Katılım’daki yüzde 99,99 payı gerekli izinlerin ardından yeni yapıya geçti.
TVF bu işlemi kamu sermayeli katılım finans kurumlarını tek çatı altında toplama sürecinin bir aşaması olarak tanımlıyor. Kullanılan ifade önemli çünkü burada yalnız hisselerin el değiştirmesinden daha geniş bir strateji tarif ediliyor. Kapasitenin artırılması, rekabet gücünün yükseltilmesi ve katılım finansın finansal piyasalar içindeki payının büyütülmesi aynı hedef çerçevesinde ele alınıyor.
Bu nedenle 10 Kasım’da tamamlanan pay devrini, iki bankanın hemen birleşeceği yönünde okumak yerine kamu katılım finansında ortak bir yönetim ve yatırım katmanı kurulması olarak değerlendirmek daha sağlıklı.
Şimdilik Ortada Bir Banka Birleşmesi Yok
Bugünkü yapı iki kurumun tüzel kişiliklerini ortadan kaldırmıyor. Ziraat Katılım ile Halk Katılım ayrı bankalar olarak duruyor ve kamuoyuna açıklanmış bir marka birleşmesi, tek lisans altında çalışma, müşteri hesaplarının taşınması veya şube entegrasyonu kararı bulunmuyor.
Değişen temel unsur sahiplik.
İki kurumun ana hissedarı artık doğrudan bankacılık faaliyetleri yürüten Ziraat Bankası ve Halkbank yerine, TVF’nin 2026 yılında kurduğu TVF Katılım Finans Yatırımları A.Ş. Bu yeni şirketin varlık nedeni de kamu katılım finans yatırımlarını aynı çatı altında yönetmek.
Bu tercih, ileride daha koordineli bir yapı kurulmasının önünü açıyor. Fakat hangi fonksiyonların ortaklaşacağı, markaların nasıl konumlanacağı veya daha ileri bir hukuki birleşme düşünülüp düşünülmediği henüz açıklanmış değil.
Müşteri açısından da bugün için doğrudan bir değişiklik yok. Ziraat Katılım hesabının Halk Katılım’a taşınması veya mevcut sözleşmelerin başka bankaya devredilmesi gibi bir süreç duyurulmadı.
Bence ilk aşamada bakılması gereken yer de burası. Hisselerin aynı yerde toplanmasının ardından günlük bankacılık faaliyetlerinde hangi alanlarda ortak hareket başlayacak?
Halk Katılım’ın Konumu Yapının Neden Şimdi Kurulduğunu Açıklıyor
Bu yeniden yapılanmayı ilginç kılan noktalardan biri, Ziraat Katılım ile Halk Katılım’ın aynı olgunluk seviyesinde bulunmaması.
Ziraat Katılım 2015’ten beri faaliyet gösteriyor ve bugün katılım bankacılığının büyük oyuncularından biri. 2026’nın ilk yarısı sonunda bankanın aktif büyüklüğü yaklaşık 885 milyar TL’ye, topladığı fonlar 588 milyar TL’ye ve nakdi finansmanları yaklaşık 579 milyar TL’ye ulaşmış durumda.
Halk Katılım’ın yolculuğu çok daha yeni. Bankanın kuruluşuna Mayıs 2025’te izin verildi, şirket Eylül 2025’te tescil edildi ve 11,5 milyar TL sermayeyle Halkbank iştiraki olarak kuruldu. BDDK’nın güncel aktif katılım bankaları listesinde ise Halk Katılım henüz yer almıyor.
Bu tablo, kamu tarafında yalnız mevcut iki büyük operasyonun yan yana getirilmediğini gösteriyor. Yeni kurulmuş bir bankanın gelecekteki büyüme modeli de daha ilk aşamada ortak stratejik yapının içine alınmış durumda.
Halk Katılım’ın teknoloji altyapısı, ürün mimarisi, insan kaynağı ve müşteri edinme modeli gelişirken Ziraat Katılım’ın on yılı aşan operasyonel deneyimi aynı sahiplik çatısı altında bulunacak.
Buradan otomatik olarak “Halk Katılım Ziraat Katılım’ın sistemlerini kullanacak” sonucu çıkmaz. Böyle bir karar açıklanmış değil. Yine de yeni bir bankanın kuruluş döneminde aynı ekosistem içindeki mevcut bilgi birikiminin nasıl değerlendirileceği, bundan sonra izlenmesi gereken konulardan biri.
Katılım Bankacılığı Artık Daha Büyük Ölçek Konuşuyor
Bu adımın arkasındaki ekonomik zemini anlamak için katılım bankacılığının ulaştığı büyüklüğe bakmak gerekiyor.
TKBB’nin 2026 verileri sektörün toplam aktiflerinin 5 trilyon TL’yi geçtiğini, toplanan fonların 3,5 trilyon TL seviyesine ulaştığını ve müşteri sayısının 22 milyonun üzerine çıktığını gösteriyor. Aktif dijital bankacılık müşteri sayısı da 8 milyonun üzerinde.
Katılım bankalarının toplam bankacılık sistemi içindeki aktif payı artık yüzde 10 sınırına yaklaşmış durumda. Son yıllardaki artış güçlü olsa da kamu politikalarında bu oranın daha yukarı taşınması yönünde açık bir hedef bulunuyor.
Dolayısıyla TVF’nin kapasite ve rekabet gücü vurgusu sektörün bugünkü büyüklüğüyle uyumlu.
Katılım bankacılığı artık küçük bir niş alan olarak ele alınamayacak kadar büyük. Buna karşılık mevduat bankalarıyla karşılaştırıldığında ölçek açısından hâlâ önemli bir mesafe var.
Yeni yapı tam bu aralıkta anlam kazanıyor.
Kamu katılım bankalarının sermaye, teknoloji ve fonlama gücünü daha koordineli yönetmek, sektör payını artırmak için kullanılabilecek araçlardan biri olabilir.
Teknoloji Ortak Çatının En Önemli Alanlarından Biri Olabilir
Bankacılığın maliyet yapısı son yıllarda ciddi biçimde değişti. Şube ağı hâlâ önemli bir kalem ama teknoloji yatırımlarının ağırlığı çok daha yüksek.
Ana bankacılık sistemleri, mobil bankacılık, siber güvenlik, fraud yönetimi, veri altyapısı, yapay zeka uygulamaları, ödeme sistemleri ve regülasyon uyumu sürekli yatırım gerektiriyor. Üstelik bu yatırımların önemli bir bölümü ölçek büyüdükçe daha verimli hale geliyor.
Aynı kamu ekosisteminde çalışan iki bankanın her sistemi tamamen ayrı kurması mümkün. Fakat ortak sahiplik teknoloji planlamasında başka seçenekler de yaratıyor.
Bazı altyapıların birlikte geliştirilmesi, ortak tedarik anlaşmaları yapılması veya belirli teknoloji platformlarının grup seviyesinde yönetilmesi uzun vadede maliyet avantajı sağlayabilir. Aynı durum siber güvenlik, veri yönetimi ve fraud altyapısı için de geçerli.
TVF şu ana kadar bu yönde somut bir entegrasyon planı açıklamadı. Bu yüzden ortak teknoloji sistemleri bugünün gerçeği olarak yazılamaz.
Yine de bankaları aynı yatırım şirketinin altında toplamanın ekonomik gerekçeleri arasında teknoloji ölçeğinin güçlü bir yeri olduğunu düşünüyorum. Özellikle Halk Katılım gibi yeni yapılanan bir kurum söz konusu olduğunda, hangi teknolojilerin sıfırdan kurulacağı ve hangi alanlarda grup içindeki mevcut kapasiteden yararlanılacağı önemli olacak.
Fonlama ve Hazine Tarafında da Ölçek Önemli
Katılım bankacılığında büyümenin başka bir boyutu fonlama.
Bankalar topladıkları katılım fonları kadar sukuk ihraçları, uluslararası finansman, muhabir bankacılık ilişkileri ve hazine operasyonları üzerinden de kaynak yaratıyor.
Ziraat Katılım bu alanlarda uzun süredir aktif. Yurt içi ve yurt dışı kira sertifikası ihraçları gerçekleştiriyor ve uluslararası katılım finans piyasalarında deneyim kazanmış durumda.
Halk Katılım ise bu kapasiteyi daha yeni oluşturacak.
Ortak sahiplik ileride sermaye planlamasının, uluslararası yatırımcı ilişkilerinin veya bazı fonlama stratejilerinin daha koordineli yürütülmesini kolaylaştırabilir. Büyük ölçekli finansman ihtiyaçlarında aynı ekosistemin daha planlı hareket etmesi de mümkün hale gelebilir.
Burada da şu an için açıklanmış bir ortak hazine yapısı yok. Ancak TVF’nin rekabet gücü ve kapasite vurgusunu bankacılığın günlük ekonomisine çevirdiğimizde fonlama tarafı doğal olarak öne çıkıyor.
Katılım bankalarının pazar payını artırması için daha fazla müşteri kazanması kadar güçlü ve sürdürülebilir kaynak yapısı kurması da gerekiyor.
İki Marka Aynı Müşteri İçin Nasıl Konumlanacak?
Tek çatı yapısının ileride cevap vermesi gereken en önemli sorulardan biri markaların konumlandırılması.
Ziraat Katılım hâlihazırda bireysel, KOBİ ve kurumsal müşterilerde geniş bir ürün setine sahip. Halk Katılım’ın hangi müşteri segmentlerine ağırlık vereceği ve kendisini sektörde nasıl farklılaştıracağı henüz daha yeni şekilleniyor.
İki bankanın aynı ürünleri aynı müşteri gruplarına benzer fiyatlarla sunması ortak sahiplik altında uzun vadede çok verimli bir model olmayabilir.
Burada farklı senaryolar mümkün.
Bankalardan biri KOBİ ve ticari finansmanda daha güçlü konumlanabilir, diğeri dijital müşteri edinimine veya belirli bireysel segmentlere daha fazla ağırlık verebilir. Ürün geliştirme, ödeme sistemleri veya operasyon altyapısında ortak kapasite kullanılırken markalar ayrı kalabilir.
Daha ileri bir aşamada hukuki birleşme de teorik olarak gündeme gelebilir.
Bugün hangi yolun seçileceğini bilmiyoruz.
Bu nedenle önümüzdeki açıklamalarda bankaların markalarından çok rol paylaşımına bakmak gerektiğini düşünüyorum. Aynı sahiplik altında iki bankanın birbirini tamamlayan yapılara dönüşüp dönüşmeyeceği, tek çatının gerçek ekonomik karşılığını gösterecek.
Vakıf Katılım ve Emlak Katılım Bu Resmin Neresinde?
TVF’nin açıklamasındaki “kamu sermayeli katılım finans kurumları” ifadesi doğal olarak daha geniş bir soruyu gündeme getiriyor.
Türkiye’de Ziraat Katılım ve Halk Katılım dışında Vakıf Katılım ile Türkiye Emlak Katılım da kamu sermayesiyle bağlantılı önemli oyuncular.
10 Kasım’da tamamlanan pay devri ise yalnız Ziraat Katılım ve Halk Katılım’ı kapsıyor. Vakıf Katılım veya Emlak Katılım’ın TVF Katılım Finans Yatırımları bünyesine alınacağı yönünde açıklanmış bir karar bulunmuyor.
Bu nedenle bugünkü gelişmeyi bütün kamu katılım bankalarının tek bankada birleşeceği şeklinde genişletmek doğru olmaz.
Yine de TVF’nin tercih ettiği ifade önemli. “Kamu sermayeli katılım finans kurumları” tanımı, sürecin gelecekte yalnız iki bankayla mı sınırlı kalacağını yoksa daha geniş bir kamu katılım finans mimarisine mi dönüşeceğini merak ettiriyor.
Ben önümüzdeki dönemde özellikle bu başlığı takip edeceğim.
Çünkü Vakıf Katılım ve Emlak Katılım’ın mevcut yapılarında kalması halinde Türkiye’de kamu sermayeli katılım bankacılığında birden fazla sahiplik merkezi devam edecek. Eğer ileride farklı bir model düşünülüyorsa bunun düzenleyici, kurumsal ve rekabet açısından çok daha büyük sonuçları olur.
Tek Çatı Katılım Finansın Payını Nasıl Büyütebilir?
TVF’nin hedeflerinden biri katılım finansın finansal sistem içindeki payını artırmak.
Bunun gerçekleşmesi yalnız organizasyon şemasına bağlı olmayacak.
Müşterinin katılım bankasını tercih etmesi için rekabetçi ürün, güçlü dijital deneyim, uygun finansman koşulları, yatırım ürünleri ve iyi hizmet gerekiyor. KOBİ’lerin, ihracatçıların ve kurumsal şirketlerin finansman ihtiyacına cevap verecek bilanço kapasitesi de büyümenin önemli parçalarından biri.
Ortak çatı bu alanlarda daha etkin sermaye kullanımı ve daha güçlü yatırım kapasitesi yaratabilir. Teknoloji yatırımlarının tekrarlanmasını azaltabilir, fonlama tarafında ölçeği büyütebilir ve yeni ürün geliştirmeyi hızlandırabilir.
Sonuç ise uygulamada görülecek.
Katılım bankacılığının sistem içindeki payı yüzde 10 sınırına yaklaşırken bundan sonraki birkaç puan daha zor kazanılabilir. Çünkü artık yeni müşteri edinmenin yanında mevcut müşterinin ana bankacılık ilişkisini büyütmek ve klasik bankacılıktan müşteri almak gerekiyor.
TVF Katılım Finans Yatırımları’nın önündeki gerçek sınav bu olacak.
Kamu Katılım Bankacılığında Yeni Bir Yapı Kuruluyor
10 Kasım’daki pay devrini önemli yapan şey, Ziraat Katılım ile Halk Katılım’ın isimlerinin aynı şirketin altında görünmesi değil. Kamu katılım finansı için yeni bir sahiplik ve yatırım katmanı kurulmuş olması.
Ziraat Katılım yaklaşık on yıllık operasyonel deneyimi ve büyük bilançosuyla bu yapıya giriyor. Halk Katılım ise bankacılık faaliyetlerini büyütmeye hazırlandığı çok daha erken bir dönemde aynı çatının parçası oluyor.
Bu iki kurumun önümüzdeki yıllarda nasıl konumlanacağı, ortak sahipliğin ne kadar operasyonel entegrasyona dönüşeceğini gösterecek.
İlk işaretleri muhtemelen teknoloji yatırımlarında, fonlama stratejisinde, ürün geliştirmede ve müşteri segmentlerinde göreceğiz. Vakıf Katılım ile Emlak Katılım’ın ileride bu resimde nasıl konumlanacağı da ayrıca önemli.
Türkiye’de katılım bankacılığı 5 trilyon TL’nin üzerinde aktif büyüklüğe ulaştı ve bankacılık sisteminin yaklaşık onda birini temsil ediyor. Buradan daha yukarı çıkmak için yalnız yeni banka kurmak veya daha fazla şube açmak yeterli olmayacak. Ölçek kadar bu ölçeğin nasıl kullanıldığı da belirleyici olacak.
Ziraat Katılım ve Halk Katılım’ın aynı çatı altında buluşmasını bu nedenle bir birleşme haberi olarak değerlendirmek eksik kalır. Şimdilik gördüğümüz şey, kamu katılım bankacılığının bundan sonraki büyümesini daha merkezi bir stratejiyle yönetme hazırlığı.
Bence bu işlemin asıl önemi de burada.
