Kronnika CEO’su Kıvanç Sürel Video Röportajı

Kronnika CEO’su Kıvanç Sürel ile özel bir video röportaj gerçekleştirdim. Kıvanç Sürel’den sektörün son dönem gelişmelerini ve yeni çözümlerini öğrendim.   

Kronnika CEOsu Kıvanç Sürel Video Röportajı

Robotik süreç otomasyonu, 2019 yılında iş dünyasının en fazla ilgi gösterdiği trendlerin başında geliyordu. Rutin ve zahmetli işlerin tümünü yazılım teknolojileriyle çözen RPA, üretim endüstrisinden devlet dairelerine uzanan geniş bir yelpazede iş süreçlerini hızlı, kaliteli ve hatasız hale getiriyor. Bu alanda geliştirmeler yapan Kronnika’nın Kurucu Ortağı CEO’su Kıvanç Sürel’den bu özel sektörün son dönem gelişmelerini ve yeni çözümlerini öğrendim.

Kronnika CEO’su Kıvanç Sürel Video Röportajı

Video röportajda konuştuğumuz başlıkları aşağıda bulabilirsiniz. Sevgili Tuğçe İçözü‘ne katkıları için çok teşekkür ederim.

Robotik süreç otomasyonu dünyası ile bizi yakınlaştırabilir misiniz? Temel olarak nasıl bir verimlilik sunuyor, kullanım oranları umulan seviyede mi? Hangi sektörler daha çok ilgili?

Robotik süreç otomasyonu dijital bir süreci, bir insan gibi taklit ederek belirli kurallar çerçevesinde tekrar eden bir otomasyon yazılımı ve çok eskiden beri kullandığımız bir teknoloji. 2000’lerin başında Excel’de Macro ile başladı diyebilirim. Onun gibi insanın kendi başına yapmış olduğu “minik minik betik yazayım”, “işleri otomatikleştireyim” diye yaptığı işlerin bir çatı altında toplanmış hali olarak düşünebilirsiniz.  

Bizim baktığımız perspektiften ise RPA, iş yerinde sevdiğimiz işleri yapabilmek için rutin işlerden kurtulma yolculuğu. Biz bunu bu şekilde tanımlıyor ve dolayısıyla sürece odaklanıyoruz. İnsanların iş yerinde yapmış olduğu bu rutin süreçleri keşfetmek için ise büyük zaman harcıyoruz.

RPA özellikle bankacılık sektöründe çok ciddi olarak kullanılmaya başlanmıştı. Biz de RPA ile 2016 yılının sonunda EY Grubu Ülke Müdürü Metin Bey ile yapmış olduğumuz bir toplantıda tanıştık. O bize, “Çocuklar siz RPA yapabilir misiniz?” diye sormuştu ve bizim de yolculuğumuz öyle başlamıştı. Finans sektöründe kullanılacak robotlar ile ilgili sohbet etmiştik.

RPA konusunda Finans ve bankacılık öncü sektörler olarak dikkat çekiyor. Sigortacılık keza RPA teknolojilerini çok yoğun kullanıyor. Son döneminde perakende ve e-ticarette kullanılmaya başlandı. Enerji sektörü ve telekomünikasyonda da, bizim yapmış olduğumuz ufak uygulamalar kendini göstermeye başladı.

Robotik süreçler denince akla büyük ölçekli şirketler ve endüstriyel kullanım alanları geliyor. Öte yandan RPA teknolojisi özellikle ufak işletmelerin çok ciddi anlamda işine yarayacak bir teknoloji.

Robotik süreçler denince akla büyük ölçekli şirketler ve endüstriyel kullanım alanları gelirdi. Şu anda RPA ihtiyacı olduğunu fark etmemiş sektörler ve daha küçük ölçekli işletmelerde bu alana ilgi gösteriyor. RPA şu an hangi aşamada, neleri yapabilir durumda – gelecekte neler yapabilir?

Aslında çok güzel bir noktaya değindiniz, RPA teknolojisi özellikle ufak işletmelerin çok ciddi anlamda işine yarayacak bir teknoloji. Ufak, yani 5-10 kişilik bir şirkette herkes farklı şapkalar takıp, bir sürü değişik işler yapıyor. Fatura kesiminden tutun, fatura mutabakatı, fiyat takibi, rekabet analizi, online medya takibi gibi herkesin ilgilendiği küçük küçük konular var. Bunları tanımladığımız noktada, hepsi küçük işletmeler için hayati değer taşıyacak bir çözümler bütünü oluyor.

Biz Kronnika olarak bu çözümleri ufak, kullanılabilir robotlar haline getirip sunmaya çalışıyoruz. Akışın uçtan uca ufak olması, aslında RPA tarafındaki faydayı çok daha fazla arttırabiliyor.

Bizim çalıştığımız büyük müşterilerimiz ve küçük müşterilerimiz var. Burada hep şunu görüyoruz ki; sizin 1 dakikanızı alan bir iş, aslında fark etmediğiniz ama her gün 1 dakika yaptığınız bir iş haline dönüşüyor. Bunun gibi o kadar çok işiniz var ki aslında, 1 dakika + 1 dakika daha üst üste koyduğunuz zaman saatlere tekabül ediyor. 1 yıla yaydığınız zaman da; aslında zamanınızın ne kadar çok bölümünü, robotun yapabileceği işlerle harcadığınız ortaya çıkıyor.

Biz bunları keşfetmeyi çok seviyoruz. Bu alanlarda şirket olarak; büyük şirketler, küçük şirketler olarak ayırmıyorum ama bu yolculuk bilgisayar başında zaman geçiren insanın, kendi yapmış olduğu süreçleri keşfetmesiyle başlıyor.

O yüzden daha yolun çok başındayız. Buz dağının çok ufak şeylerini; yani tanımlı süreçleri otomatize ediyoruz ama tanımsız olan pek çok süreç de var. Örneğin, bir siteye girip bir rapora bakmak bile, “aynı siteye her gün girip o rapora bakıyorsanız”, bir yılda kaç saat harcamış olursunuz. Bir tane robot, sizin yerinize o raporu alsa bir Excel’e yazsa, her gün size dese ki; dünden şöyle bir fark oldu ya da bu ay şuradan şuraya gelmişiz diye size 2 satırlık bir e-mail gönderse, bu sizin için gelen bir e-maili okumaktan farklı bir şey olmayacaktır.

Dolayısıyla keşfedilecek çok alan var.

Robotik süreç otomasyonu dijital bir süreci, bir insan gibi taklit ederek belirli kurallar çerçevesinde tekrar eden bir otomasyon yazılımı ve çok eskiden beri kullandığımız bir teknoloji.

Teknolojiden maksimum seviyede faydalanmak isteyen 2019 dünyası, yapay zeka ve makine öğrenimiyle birlikte robotik süreç otomasyonlarının gelişimine nasıl bakıyor? RPA için hangi teknolojiler yoğun kullanılıyor?

RPA aslında bir betik dünyası diyebilirim. JavaScript’inden tutun NodeJs’ine kadar farklı scriptlerin kullanıldığı bir dünya. Teknoloji olarak makina öğrenmesi ve yapay zeka son dönemlerde RPA dünyasına bayağı bir girmeye başladı.

Ancak ben şöyle bakıyorum; bu betik kütüphaneleri bir şekilde farklı kategoriler altında toplanıp, insanların yapmış olduğu işleri yapmaya başladıkça; bu işlerin çıktıları yapay zekaya gitmeden makina öğrenmesine sokulmalı. Yani o işte gerekirse yapay zekaya yönlenmenin daha doğru bir yol olduğunu düşünüyorum.

Çünkü henüz RPA sürecinden geçmemiş bir çok akış var. Biz bu akışı yapay zekaya vermeye başladığımızda ise çok hızlı olarak teknolojiler başarısız oluyormuş gibi bir algı oluşuyor. Robotik süreç otomasyonunu biz yapay zeka ile yapıyoruz demek için bence henüz erken. Daha yapılmamış çok süreç var. Bunların çıktısını makina öğrenmesine bağlayıp “eğer gerekiyorsa” yapay zekaya gitmek daha doğru olur diye düşünüyorum.

RPA, özellikle scripting dünyasının teknolojilerini kullanan bir alan.

Kronnika’nın ilk beş yılı.

Kronika ne zaman kuruldu – ismi nereden geliyor? Sektörler çözümlerinizi ne şekilde kullanıyor? RPA’nın otomatik hale getirdiği süreçler hakkında neler söylemek istersiniz?

Kronnika 2016 sonunda Metin Canoğulları ile yaptığımız toplantıda ortaya çıkan bir proje. Kronnika projesini gerçekleştirdiğimiz firmanın adı ise Zenkronn. Projeye 2016 yılının sonunda başladık, 2019’un Eylül ayı gibi şirketleşmek için Albaraka ile birlikte Kronnika A.Ş.’yi kurduk. Şirketin ismi ise Kronos’tan geliyor.

Biz 2016 sonunda Metin Bey ile konuştuktan sonra RPA’ya girip girmemeye karar vermek için 3-4 ay detaylı olarak araştırdık. Dünyada bu işi kimler yapıyor, değer önerileri ne, ne kadar fayda sağlıyor, uygulanabilir bir şey mi diye baya bir araştırma yaptık. Ve işte o zaman benim biraz önce yaptığım tanımı kendimizce yaptık “Bu aslında bir yolculuk”. İnsanın rutin işlerden kurtulma yolculuğu ve bu yolculuk sonunda da insanın kazandığı en önemli değer, zaman olacak diye düşündük. Dolayısıyla Kronnika’ya Kronos’tan yani zamandan gelen bir isim taktık. O son eki de minik minik zamancıklar olarak düşünebilirsiniz.

Kronnika insanlara zaman kazandıran bir teknoloji ve vizyonumuz da dünyada en çok zaman kazandıran RPA şirketi olmak.

Bütün teknolojimizi, bütün yapımızı bunun üzerine kurguladık. O yüzden robot lisansı satmıyoruz, robot grupları kuruyoruz. Süreci birden fazla robot üzerinde çalıştırarak herkese en çok zamanı nasıl kazandırabileceksek o şekilde ilerlemeye çalışıyoruz.

Örnek sordunuz; özellikle perakende tarafında, e-ticaret tarafında fiyat karşılaştırması ve fiyat doğrulaması şeklinde uygulamalar yaptık. Bir ürünün farklı sitelerdeki fiyat karşılaştırmasını yapan zaten bir sürü şirket var. Bizzat kendi işleri bu.

Bizim yaptığımız ise belli bir ürünün belli bir fiyatın altında satılmasını istemeyen müşteri için o ürünün diğer sitelerde kaç TL’ye satılıyor diye robotlarla bir rapor çıkartmak. Stoklar belli bir sayının altına düştüğü zaman, özellikle bazı stoklar, bunun farklı birimlere e-mail olarak raporlanması, bu robota gelen e-maile göre stok siparişi vermek gibi süreçleri çalıştırdık.

Sigorta tarafında sigorta prim hesaplamaları, bu prim hesaplarının ödenmesi, hak edişlerin hesaplanması, bunlar hep; çok insan emeği gerektiren, Excel üzerinde çok saatler geçirten süreçlerdi. Bizim robotlarımız sayesinde artık bunların hiçbiri insanlar tarafından yapılmıyor. İnsanlar sadece kontrol ediyor. 

Hatta şöyle raporlar üretmeye başladık; 3 ay öncesine göre bir tane acenta, güzel bir satış yapmış olabilir. Bunu tarihsel olarak belki her sene aynı döneme denk getiriyordur. İnsanı, “acenteler kaç TL kazandı, ya da kaç TL ödemem lazım” kısmından çıkartıp, insanlara “acentaların performansını kontrol etmek, onlara destek olmak” kısmında zaman kazandırıyoruz diye bayağı heyecanlanıyoruz.

Finans tarafında ise; mutabakat robotları çok yaptık, örneğin fatura mutabakatı. Türkiye’de zaten e-mutabakat diye bir sistem var.  Ama e-mutabakat kullanmayan da çok şirket var. Dolayısıyla muhasebe departmanlarına fatura mutabakatı konusunda çok destek oluyoruz.

Fatura kesmek bir iş. Excel’e kesilecek faturaların listesini yüklediğiniz zaman bu faturalar gidip GİB’in sitesinde kesilebiliyor ya da ERP üzerinden kesilebiliyor. Böyle akışlar yaptık.

Özellikle dolar/euro faturası kesen şirketler için dolar kurunun o günkü kurdan kontrolü ve fatura miktarının güncellenip kesilmesi gibi alanlarda robotları çok efektif olarak kullanıyoruz.

Kronikka Talk Nasıl Geliştirildi?

Toplantılar için Skype, Zoom, Google Meet, GoToMeeting ve MS Teams arasında gidip gelirken kendi konferans uygulamanız Kronikka Talk’u duyurdunuz. Bu çözüm nasıl çalışıyor, kimler kullanmaya başladı? İlk izlenimleriniz nasıl?

Aslında Kronnika Talk bizim kendimiz için kurmuş olduğumuz bir yapı. Şöyle ki; bir ekibimiz İzmir’de, CTO’muz Antalya’dan çalışıyor, İstanbul ekibimiz de evden çalışıyor, dolayısıyla normalde alışık olduğumuz bu uzaktan çalışma ortamlarını çok fazla dağıttığımız için Zoom üzerinden, Meet üzerinden daha çok bir araya geliyoruz. Her çözümün; Zoom’un da Meet’in de Teams’in de farklı farklı özellikleri var.

Toplantılarımızda not tutma ihtiyacı oluyor, notlar tutulduktan sonra bunların paylaşılıp, işlerinin açılması gerekiyor ve her araçta da farklı bir şey kullanmak yerine; biz Kronnika Talks diye bir platform kurduk.

Burada ortak toplantı notu tutulabiliyor, toplantı sonunda da toplantıya katılanlara robotlarımız toplantı notu gönderiyor. Bunun bir sonraki adımında Jira üzerinde iş olarak açmak, Slack’e not olarak eklemek ya da mentionlayarak birilerini bir takım işler atamak gibi şeyler düşünüyoruz.

Kronnika insanlara zaman kazandıran bir teknoloji ve vizyonları dünyada en çok zaman kazandıran RPA şirketi olmak.

RPA gibi bir alanda girişimcilik kolay olmamalı. Karşılaştığınız belli başlı güçlükler var mı – diğer girişimlerle karşılaştırıldığınızda ilgi ve destek olarak ne durumdasınız? Beklentileriniz ve sizlerden beklentiler neler?

RPA gerçekten zor bir alan. Biz 2016’nın sonunda ilk bu işe başladığımız zaman, bütün toplantılarda “RPA nedir?” diye çok anlatırdık. Sunumlarımız hep “RPA niye kullanılır, niye kullanılmalıdır?” diye sunumun çok büyük bir kısmı bu teknolojiyi anlatmak, müşteriyi ikna etmek üzerine geçerdi.

Ama sonra UiPath Türkiye‘ye giriş yaptı. Çok da güzel bir giriş oldu. Çok iyi pazarlama bütçeleriyle herkese robotları tanıttılar, robotları anlattılar. Bizim işimiz kolaylaştı. RPA teknolojilerini anlatmakta çok iyi adımlar attılar. Bu da bizim işimizi şöyle kolaylaştırdı; biz artık RPA nedir diye anlatmıyoruz. “RPA’yla ne yapabilirsiniz, RPA’yı nasıl kullanabilirsiniz?” diye anlatıyoruz.

Hala insanlar biraz şüpheci yaklaşıyorlar. Konuşmanın başında söylediğiniz gibi “Acaba robotlar işimi elimden alacak mı?” bu herkesin ortak kaygısı. Ama sizin de çok güzel ifade ettiğiniz gibi aslında robotlar, bize destek olmak için burada. Sizin istemediğiniz, yaparken insan olmanın özelliğini taşımayan işleri robotlara verelim.

Robotlar hiçbir zaman bir insanı arayıp da o insanın ses tonundan duygu halini anlayamaz. Bunu robotlar yapamaz, ama robot gidip bir web sitesinden kur kontrolü yapar, o kur kontrolüyle ilgili bilgiyi başka yere girer. Biz robotlara bu işleri verelim. Asıl insanı insan yapan birbirimize dokunmak, baktığımız zaman halden anlamak, halden anlayarak şirketi yönlendirmek, stratejiye odaklanmak gibi işlere yönlendirelim istiyoruz insanları. Bu anlamda işimiz çok zor ama bir yandan da keyifli.

Albaraka Garaj’ın çalışmalarınıza nasıl bir etkisi oldu.

2018’in başı gibiydi Albaraka’dan bir telefon aldık “Siz robot yapıyormuşsunuz.”diye. O kadar heyecanlanmıştık ki; o dönem daha UiPath Türkiye’de yoktu. Ben herkese “Robot nedir, RPA nedir?” diye anlatırken, RPA teknolojisini bilen bir şirketten telefon almak müthiş bir duyguydu. Önce Garaj’a davet ettiler bizi, Garaj’da çok güzel çalışmalarımız oldu. Garaj ekibi harika bir ekip. Albaraka çok vizyoner bir banka, özellikle Melikşah Utku çok vizyoner biri.

Bizi 2018’in başında aradıklarında şunu sormuşlardı: “Biz yatırım yapmayı planlıyoruz, siz şirketi satmayı düşünür müsünüz?” O zaman dedik ki: “Henüz proje halinde, daha satılacak bir halde değil. Biz birlikte çalışalım, projemizi ilerletelim ve daha sonra şirketi kurup, dünyaya satalım.”

2019’un Eylül ayı gibi Albaraka Türk Portföy A.Ş. ile Kronnika’yı kurduk. Çok büyük destekleri var bize. Özellike Kronnika üzerinde çalışan akışlar, Kronnika’nın geleceği, Kronnika’nın globalleşmesiyle ilgili çok önemli kararlar alıyor ve adımlar atıyoruz.

Yakın dönemde Albaraka’nın KOBİ’leri için birlikte bir kampanya yapacağız. Albaraka, RPA teknolojisinden bizim kadar heyecanlanan bir grup ve robotları insanlara fayda sağlayacak her alanda çalıştırıyorlar. Albaraka’nın kendi RPA ekipleri var. Şimdilik UiPath kullanıyorlar, UiPath’in yanında Kronnika’yı da konumlandırmak için görüşmeler yapıyoruz.

Amacımız burada RPA teknolojisini herkese kullandırıyor ve RPA teknolojisini kullandırarak herkese değer katıyor olmak. Bu bağlamda da Albaraka’nın çok büyük katkısı var. 

Çözümlerinizi geliştirirken Türkiye odaklı mısınız? Gelecek planlarınız ve hedeflerinizi öğrenebilir miyim?

Kronnika global vizyonu olan bir şirket, şu anda Türkiye’de operasyonlarımız var. Türkiye’deki akışları şekillendirmeye çalışıyoruz. Ama bunu düşünürken de bu robotikleştirdiğimiz süreçlerin uluslararası uygulamalarını da ayrıca geliştiriyoruz. 2020’nin son çeyreği ya da 2021’nin ilk çeyreği gibi Avrupa’ya açılmayı planlıyoruz.

Covid-19 sürecine göre kararlarımızı tekrar gözden geçireceğiz. Ama hedefimiz büyük, Kronnika’yı global bir marka yapmak istiyoruz. Çalışmalarımız da bu yönde.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir